હ્યુગેન્સના તરંગઅગ્રના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરીને વક્રીભવનના નિયમો તારવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે $PP'$ એ માધ્યમ-$1$ અને માધ્યમ-$2$ ને અલગ કરતી સપાટી છે. ધારો કે $v_1$ અને $v_2$ એ અનુક્રમે માધ્યમ-$1$ અને માધ્યમ-$2$ માં પ્રકાશની ઝડપ છે.
$AA'$ દિશામાં ગતિ કરતું એક સમતલ તરંગઅગ્ર $AB$ આંતરપૃષ્ઠ પર $i$ ખૂણે આપાત થાય છે. ધારો કે તરંગઅગ્રને $BC$ અંતર કાપવા માટે લાગતો સમય $\tau$ છે. તેથી,$BC = v_1 \tau$.
વક્રીભૂત તરંગઅગ્રનો આકાર નક્કી કરવા માટે,બીજા માધ્યમમાં બિંદુ $A$ થી $v_2 \tau$ ત્રિજ્યાનો એક ગોળો દોરો. ધારો કે $CE$ એ બિંદુ $C$ થી આ ગોળા પર દોરેલો સ્પર્શક સમતલ છે. તો $AE = v_2 \tau$,અને $CE$ એ વક્રીભૂત તરંગઅગ્ર દર્શાવે છે.
$\triangle ABC$ માં,$\sin i = \frac{BC}{AC} = \frac{v_1 \tau}{AC}$.
$\triangle AEC$ માં,$\sin r = \frac{AE}{AC} = \frac{v_2 \tau}{AC}$.
બંને સમીકરણોનો ભાગાકાર કરતા:
$\frac{\sin i}{\sin r} = \frac{v_1 \tau / AC}{v_2 \tau / AC} = \frac{v_1}{v_2} = n_{21}$.
આ સ્નેલનો વક્રીભવનનો નિયમ છે. આપાત કિરણ,વક્રીભૂત કિરણ અને લંબ ત્રણેય એક જ સમતલમાં હોવાથી,વક્રીભવનના નિયમો સાબિત થાય છે.

Explore More

Similar Questions

એક સમતલ તરંગ અગ્ર પાણીની સપાટી પર $60^{\circ}$ ના આપાતકોણે આપાત થાય છે. ત્યારબાદ તે $45^{\circ}$ ના ખૂણે વક્રીભૂત થાય છે. આપાત તરંગ અગ્રની પહોળાઈ અને વક્રીભૂત તરંગ અગ્રની પહોળાઈનો ગુણોત્તર કેટલો થશે? $\left[\sin \frac{\pi}{4}=\cos \frac{\pi}{4}=\frac{1}{\sqrt{2}}, \sin 60^{\circ}=\frac{\sqrt{3}}{2}, \cos 60^{\circ}=\frac{1}{2}\right]$

પ્રકાશના તરંગવાદને સ્થાપિત કરવામાં આવતી મુખ્ય મુશ્કેલી જણાવો.

અંતર્ગોળ અરીસા પરથી સમતલ તરંગ અગ્રના પરાવર્તનની સમજૂતી આપો.

Difficult
View Solution

શૂન્યાવકાશમાં સીધી રેખામાં ગતિ કરતું સમતલ તરંગ અગ્ર $\mu$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમમાં પ્રવેશે છે. બિંદુ $P$ આગળ તરંગ અગ્રનો આકાર કેવો હશે?

Difficult
View Solution

પ્રકાશનો તરંગવાદ કોના દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo